Bob van der Weg, 
Looptrainer bij AV Heerenveen en ultraloper.

De afgelopen weken is het hardlopen helaas flink in het nieuws vanwege de problemen bij atleten door de warmte. De oorzaken, de verschijnselen en de impact ervan zijn veelvuldig besproken en beschreven in de diverse media. Ook wat je ertegen kunt doen vanuit een organisatorisch en medisch perspectief is volop beschreven.

Vanuit dit perspectief wilde ik mijn ervaringen over dit onderwerp delen. Van de ruim honderd marathons en trails die ik heb gelopen, heb ik er zes niet weten te finishen.

DNF’s door de jaren heen

• Eiger Ultra Trail – 16-07-2016 – 101 km – DNF (60 km) – 6700 D+
• Amsterdamse Bos Marathon – 27-05-2017 – 100 km – DNF (43 km) – 4:02:06
• Trail du Grand Ballon – 29-04-2018 – 73 km – DNF (50 km) – 4203 D+
• Mozart 100 – 15-06-2019 – 108 km – DNF (80 km) – 5000 D+
• Indian Summer Ultra – 16-10-2021 – 87 km – DNF (50 km)
• Kaiserkrone Trail – 29-06-2024 – 56 km – DNF (45 km)

Ter vergelijking: bij de Marathon du Mont-Blanc wist ik in 2014 een DNF te voorkomen ondanks grote problemen door de hitte: 86 km, 20:43:00 en 6330 hoogtemeters.

Bij de Indian Summer Ultra ben ik door mijn enkel gegaan en bij de Grand Ballon wilde het mentaal niet. De andere races heb ik niet weten te finishen door de warmte. Deze trails waren allemaal in de Alpen op dagen met flinke temperaturen waarbij je vaak meerdere uren in de felle zon loopt en de temperatuur flink oploopt.

Mont Blanc Marathon 2014

Bij de Mont Blanc Marathon in 2014 heb ik een DNF weten te voorkomen door halverwege een lange pauze te nemen en echt de tijd te nemen om af te koelen en te herstellen met hulp van een paar supporters bij een post. Veel koelen, ijsjes en in de schaduw gaan liggen deden mij letterlijk weer langzaam opkrabbelen en na twee uur weer verder te gaan.

Eiger Trail 2016

Bij de Eigertrail moesten we in de middaguren bij Wengen de berg op. Volop in de zon, geen beschutting, geen schaduw, geen koeling middels water en dan een paar uur omhoog. Langzaam loopt dan de temperatuur op in je lichaam en gaat alles steeds moeizamer. Zoveel mogelijk drinken en regelmatig even stoppen.

Uiteindelijk wel de VP boven behaald maar daar zag een arts mij even goed in de ogen en vertelde me dat het einde oefening was. Dan baal je wel flink en probeer je je monter voor te doen maar daar trappen ze niet in. Als de arts zegt einde is het einde.

Dit is veelal wel goed georganiseerd bij de grote trails in de Alpen: veel medisch personeel die de atleten goed in de gaten houden.

Amsterdamse Bos 2017

In het Amsterdamse Bos was het gewoon warm (32 graden) dat ik dacht: laat maar na 42 kilometer.

Grand Ballon 2018

Bij de Grand Ballon wilde het die dag mentaal niet. Dit was een van de weinige keren dat de warmte niet de bepalende factor was.

Mozart Trail 2019

De Mozart Trail in Salzburg was weer gewoon warm. In de bergen kun je onderweg vaak wel wat verkoeling vinden. Beekjes, watervallen en drinkbakken geven de mogelijkheid jezelf flink nat te maken en wat af te koelen. Bij deze trail kon dat wat, maar was het niet afdoende.

Halverwege heb ik zelf nog een duik genomen in een meer maar het mocht niet voldoende helpen. Het uitte zich in het feit dat mijn maag zo van streek was dat ik zelf het water niet meer binnen kon houden. Nog even bier geprobeerd maar dat wilde ook niet.

Dan weet je dat je bij de volgende post moet zien te komen en de handdoek in de ring moet gooien. Zo ook hier.

Indian Summer Ultra 2021

Bij de Indian Summer Ultra ben ik door mijn enkel gegaan. Ook dit was een DNF die niet direct door de warmte werd veroorzaakt.

Kaiserntrail 2024

Mijn laatste DNF was bij de Kaiserntrail in Oostenrijk. Ook nu weer door de hitte.

’s Ochtends liepen we alles in de bossen aan de schaduwzijde van de berg. Veel beekjes en bakken met water om af te koelen. Echter kwamen we ’s middags weer volop in de zon te lopen en waren er amper nog mogelijkheden meer om te koelen.

Door een sneeuwveld heen was ik dermate aan het ploeteren en ging er van alles mis dat ik dacht: ik moet voorzichtig zijn. Toen werd ik me bewust dat mijn coördinatie- en reactievermogen sterk verminderd waren. Ik kon me niet goed meer concentreren en ook niet meer goed focussen.

Op zich viel de te overbruggen afstand naar de finish nog wel mee; iets van 10 à 12 kilometer met 500 hoogtemeters. Op zich te overzien, maar ik kon het me niet bedenken hoe.

‘Probleem’ was dat van waar ik op dat moment was de volgende VP 500 meter hoger lag. Daarna zou het nog maar 10 kilometer naar beneden naar de finish zijn.

Zoals ik zei kon ik niet bedenken hoe en dan moet je een andere oplossing zoeken. In plaats van de route volgen en omhoog vond ik een mogelijkheid een ander pad te volgen dat bij een berghut uit zou komen. Deze keus gemaakt en daar op het terras gaan zitten. Rust, koud drinken en maar eens bellen.

Na 15 minuten daar gezeten te hebben kwamen er nog twee atleten aangelopen die hetzelfde idee hadden opgevat en hadden bedacht dat het mooi genoeg was geweest.

Wat heb ik hiervan geleerd?

Uit mijn ervaring wil ik de volgende tips meegeven:

1. Als het warm is, pas je trainingen en wedstrijden daarop aan.
Ga niet trainen met als doel om ‘beter’ te worden, maar ga trainen met als doel om te wennen aan de warmte.

2. Blijf zoveel mogelijk koelen.
Ik heb altijd een pet op en een buff om die ik nat maak daar waar mogelijk. Mouwstukken en buffs zijn ook handig om nat te maken en je polsen mee te koelen.

3. Krijg je last van de hitte, onderneem direct actie.
Stop je training, ga koelen en neem rust.

Na ruim honderd marathons en trails is mijn belangrijkste les misschien wel dat een DNF vervelend is, maar doorgaan terwijl je lichaam duidelijke signalen afgeeft nog veel onverstandiger kan zijn. Soms is uitstappen gewoon de juiste beslissing.